Masaki Ishikawa oogst succes met Shunan Children's Choir

　　TRANKIEL　　GRONINGEN－JAPAN

MASAKI ISHIKAWA OOGST SUCCES MET ZIJN KINDERKOOR

Veel is er inmiddels al geschreven over het tijdens DelfSail 2009 plaatsgevonden optreden van Shunan Children's Choir, afkomstig uit Delfzijl haar Japanse zusterstad Shunan-City. De man die in hoge mate verantwoordelijk is voor de successen van dit kinderkoor, Masaki Ishikawa, bleef daarbij echter tot nu toe op de achtergrond.
Trankiel was in de gelegenheid om hem schriftelijk enige vragen te kunnen stellen. In zijn antwoorden komt eveneens het existerend cultuurverschil overduidelijk naar voren.

Waar en wanneer geboren?
Ik werd geboren op 15 november 1955 in Masuda-City in het prefectuur Shimane. Het is gelegen aan de Japanse Zee en vanuit het noorden van de stad kijk je er op uit.
's Winters kent het vele bewolkte dagen en waait er een harde wind uit het noordwesten. Sneeuwval komt er niet echt in hoge mate voor. Ik denk dat het wel iets weg heeft van Delfzijl, of wellicht ook van Noord-Duitsland ...
Er wordt gezegd dat het karakter van de inwoners nog het best omschreven zou kunnen worden met: ongekunsteld en naïef. Boerenpummels, zegt men ook wel. Als liefhebber van Brahms mag ik daarvan zelf best iets in me hebben.
Nog even terug naar mijn geboortedag. In werkelijkheid was het op de zeventiende, maar ingegeven door bijgeloof werd de datum veranderd. Gebeurt zoiets, bijvoorbeeld vanwege een herdenkingsdag of de dag waarop een heilige wordt geëerd, nooit in Nederland?
En, ik heb bloedgroep A. In Japan zegt men dat je het karakter van iemand via zijn of haar bloedgroep kan begrijpen.

Interessant, Masaki. Kun je jezelf een beetje bloot geven?
In Japan wordt gezegd dat de man met bloedgroep A kan worden getypeerd als iemand die de stenen brug pas overgaat nadat hij de sterkte ervan heeft gecontroleerd door er met zijn handen op te slaan.
Al te omzichtig!
Hij zal altijd voorzichtig handelen en heeft voor alles een gedetailleerd plan. Hij kan zich heel goed op één ding concentreren en er zich vol overgave volledig op storten.
Wat mijzelf betreft heb ik hier misschien wel iets van weg.

Je hebt muziek gestudeerd. Waar was dat?
Op twaalfjarige leeftijd maakte ik voor het eerst kennis met muziek. Tot dan toe was ik een kind dat niets van doen had met de traditionele Japanse muziek, dan wel met pop- en klassieke muziek. Ik werd ermee geconfronteerd toen een één jaar oudere vriend aan mij vroeg of ik eens wilde luisteren naar Beethoven zijn 'Eroica'. Ik begon dus pas heel laat aan het bestuderen van muziek.
Op veertienjarige leeftijd componeerde ik kwartetmuziek voor blaasinstrumenten. Nog heel simpel en slechts een viertal minuten durend. Gaf het als titel : 'Variaties op een thema van Rameau'. Is dat qua titel niet cool?
Formeel studeerde ik echter muziek aan de Elisabeth University of Music. Daar deed ik mijn studie Compositie bij de Spaanse priester José Ignacio Tejon.
Tussen haakjes, ik heb er ook mijn vrouw Yumiko ontmoet.

Masaki en Yumiko Ishikwa

Houdt de studie in dat je ook uit de voeten kunt op een instrument?
Ja, ik kan een aantal instrumenten bespelen. Piano, cello, contrabas, fluit, trompet en eufonium. Maar zou mijn kunnen niet graag en publique willen demonstreren.

Een favoriete componist ...
Op het kenteken van mijn auto staat het nummer 1813, het geboortejaar van Wilhelm Richard Wagner. Alhoewel zijn opera's mij als luisteraar erg vermoeien, vind ik dat ze het waard zijn om gedurende een heel leven bestudeerd te worden.

Klassieke muziek heeft duidelijk de voorkeur?
Dat kun je wel zeggen. Maar laat me er dan wel onmiddellijk aan toevoegen dat dit niet voor ieder klassiek werk geldt.

Geen favoriete artiest in het populaire genre?
Nee. Sowieso kijk ik niet zozeer naar de uitvoerend artiest. Voor mij is eigenlijk het werk op zich het belangrijkste.

Van beroep muziekleraar, is het niet?
Zie ik er niet uit als een muziekleraar? Ik ben een ware muziekleraar. Ik werk op Shinnanyo Senior High School. Zoals je weet waren Shinnanyo en Delfzijl in het begin de zustersteden. Ik geef tevens leiding aan de Brassbandvereniging van Shinnanyo Senior High. Je zou dat kunnen vergelijken met Muziekvereniging Koningin Wilhelmina uit Delfzijl. We repeteren nu de hoogtepunten uit 'The Phantom of the Opera' en zullen dit op 15 november uitvoeren tijdens het 'Yume Molenfestival voor Blaasinstrumentenmuziek'.
De molen Yume in Shinnanyo dat als bekend is opgegaan in de gemeente Shunan-City, werd gebouwd naar het model van de molen Aeolus in Delfzijl.

Je schrijft zowel tekst als muziek voor de musicals gebracht door Shunan Children's Choir. Ook wel andere nummers?
Ik deed tot nu toe vier musicals: 'Leerling Van De Kerstman', 'De Gelaarsde Kat', 'Het Meisje Met De Zwavelstokjes' en 'De Kleine Zeemeermin'. Ik schreef hiervoor tekst, script en choreografie. Componeerde tevens de muziek en dirigeerde het geheel.
Daarnaast arrangeer ik ook wel werken van andere componisten en traditionele muziek voor kinderen.
Het stuk 'Tanton' dat gaat over een lichamelijk ongemak, is eveneens van mijn hand. Het werd min of meer speciaal gemaakt voor optredens die plaatsvinden in bejaardentehuizen. Wij, in Japan, kennen de gewoonte om iemand ter bestrijding van opgetreden stijfheid op de schouders te slaan. Essentieel in het lichamelijk contact met ouderen.
Jammer was het, dat we door een gebrek aan voorbereiding dit nummer niet konden brengen tijdens het optreden in verpleeghuis Vliethoven.

Is het alleen maar dit koor, of werk je ook wel voor anderen?
Ik heb voor het laatste niet zozeer de gelegenheid gekregen. Een dertig jaar terug ben ik wel eens door een orkest gevraagd. De titel van dat werk is 'Tsuwano Odori'. Tsuwano is een werkelijk schitterende, mystieke plaats die rondom een kasteel is gesitueerd. Het ligt op slechts een uur rijden van Shunan-City. Indien mensen uit Delfzijl volgend jaar naar ons toe zullen komen, dan bestaat er misschien wel de mogelijkheid om deze plaats eens te bezoeken.

Dus nu is het naast de eerder genoemde brassband alleen dit kinderkoor.
Ja.

Hoe zie je de toekomst ervan?
Ik wil dat de kinderen voor altijd plezier zullen hebben in het maken van muziek. Dat wil ik zeer zeker niet veranderen. Ik geloof namelijk dat dit plezier zichtbaar wordt en daardoor zeker de harten van het publiek zal weten te bereiken.

Wat is naar eigen mening het meest belangrijk in het leiding geven? Is het de discipline ...
Is de discipline je het meest bijgebleven?
De kinderen kunnen niet van muziek genieten wanneer ze dingen zoals een goede gezondheid, fysieke kracht en doorzettingsvermogen missen. Is dat namelijk wel zo, dan voelt het publiek niets.
Ik leer hen ook om altijd heel mooi te glimlachen. Om dat te realiseren, oefenen we samen.
Wat mij aantrekt in het werken met kinderen is identiek aan wat het publiek ervaart. Wanneer ik in de muziek van de kinderen ben, voel ik me alleen daarmee al gelukkig.

Kun je ons in een paar woorden vertellen hoe het optreden in Delfzijl is ervaren?
Ofschoon we in Delfzijl optraden, brachten we weinig in het Nederlands. Sorry daarvoor. Als excuus kan ik aanvoeren dat we er geen vertrouwen in hadden en ons afvroegen of het Nederlands van ons al dan niet verstaan kon worden.
Sorry! Je vraagt me om het in een paar woorden te zeggen, nietwaar? Maar dat is moeilijk.

Na het optreden in verpleeghuis Vliethoven, sprak ik met een oudere mevrouw. Zij sprak naar alle waarschijnlijkheid alleen maar Nederlands en ik sprak Japans. Natuurlijk hadden we geen tolk. Toen ik tegen haar zei 'we komen terug oma', greep ze mijn hand en knikte onophoudelijk. Muziek kent geen grenzen en ons optreden daar kende die grens ook niet.
Wij waren erg blij om samen met alle mensen het Gronings volkslied te zingen. Helaas hebben wij zo'n lied nog niet in Shunan-City.
Behalve geschreven herinneringen laten wij nu in Shunan-City duizenden foto's zien die door de leden van het koor in Delfzijl zijn gemaakt.
Laat mij hier nog aan toevoegen dat ik graag iedereen die er aan heeft meegewerkt bij deze nogmaals persoonlijk zou willen bedanken. Het waren werkelijk prachtige ervaringen.

Ten slotte. We horen graag van je waarom je zo gecharmeerd bent van Amsterdam. Het Concertgebouw is nummer een in de wereld etc.
Geen gelegenheid gehad om Groningen te leren kennen?
Gaan we het hebben over rivaliteit zoals wij die in Japan kennen van Osaka versus Tokio?
Luister, in de stad Groningen keek ik op onze hotelkamer iedere avond naar TV Noord. Waarom? Omdat dit tv-station de hele avond en nacht berichtte over DelfSail. Helaas zag ik geen opnames van ons koor ...
Vanuit het raam van onze hotelkamer op het oosten zagen Yumiko en ik alleen maar een ziekenhuis en modern aandoende straten. Dus dachten we dat dit het wel was. Echter, op de derde dag van ons verblijf gingen we naar een kamer op het westen en zagen het andere Groningen. Werkelijk een pracht van een stad.
Het aantal kinderen dat bij gastgezinnen in Delfzijl verbleef en de mensen die daar door de organisatie in een plaatselijk hotel waren ondergebracht, hadden vergeleken met ons ook een totaal andere indruk van de havenplaats. Wij konden slechts 's avonds op de televisie getuige zijn van het vuurwerk, de gegeven concerten...
Onze tijd waren wij kwijt aan het heen en weer reizen tussen Groningen en Delfzijl, en aan het optreden in Delfzijl.'s Avonds was er dan de televisie.
Helaas bleef er geen tijd om de stad Groningen nog iets nader te leren kennen. Wie weet komen we nog eens terug.